Nguyên nhân, biểu hiện, biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường

benh-dai-thao-duong
Bệnh đái tháo đường

Đái tháo đường (tiểu đường) là căn bệnh hết sức phổ biến trên thế giới, có thể gặp ở bất cứ ai. Hiện nay, tỷ lệ bệnh nhân bị đái tháo đường đang tăng rất nhanh, theo ước tính sẽ có khoảng 380 triệu người mắc bệnh đái tháo đường vào năm 2025. Mặc dù có khoảng 4% dân số thế giới mắc bệnh đái tháo đường nhưng vẫn còn rất nhiều người mơ hồ về căn bệnh này. Dưới đây là một số thông tin về nguyên nhân, biểu hiện, biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường mà các bạn nên tham khảo để phòng bệnh hiệu quả.

Tìm hiểu khái niệm bệnh đái tháo đường

Đái tháo đường hay tiểu đường là một bệnh mãn tính với biểu hiện lượng đường trong máu của người bệnh luôn cao hơn mức bình thường do cơ thể bị thiếu hụt hoặc đề kháng với insulin, dẫn đến rối loạn chuyển hóa đường trong máu.

Khi mắc bệnh đái tháo đường, cơ thể người bệnh không chuyển hóa các chất bột đường từ thực thẩm ăn vào hằng ngày một cách hiệu quả để tạo ra năng lượng. Do đó gây ra hiện tượng lượng đường tích tụ tăng dần trong máu.

benh-dai-thao-duong
Bệnh đái tháo đường

Hiện nay, có 3 dạng bệnh đái tháo đường chính gồm:

– Đái tháo đường tuýp 1: Người mắc bệnh bị thiếu insulin do tuyến tụy không sản xuất insulin. Đái tháo đường túyp 1 hiếm gặp, thường xảy ra ở trẻ nhỏ, người trẻ chiếm dưới 10% số người mắc bệnh.

– Đái tháo đường tuýp 2: Những người bị đái tháo đường túyp 2 bị đề kháng với insulin. Nghĩa là cơ thể vẫn có thể sản xuất insulin nhưng nó không thể chuyển hóa được glucose. Khoảng 90% đến 95% người bị tiểu đường trên thế giới là túyp 2.

– Đái tháo đường trong thai kỳ: Đây là một loại đái tháo đường chỉ xảy ra ở phụ nữ mang thai. Nó có thể gây ra các vấn đề cho cả bà mẹ và trẻ sơ sinh nếu không được điều trị. Tuy nhiên, bệnh đái tháo đường thai kỳ thường biến mất sau khi chuyển dạ.

Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường là do đâu?

Hiện nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra được một số nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường gồm:

– Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường tuýp 1:

Nguyên nhân chính xác gây bệnh tiểu đường tuýp 1 không rõ. Theo các chuyên gia, nguyên nhân gây ra loại đái tháo đường này có thể là do hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào sản xuất insulin của người bệnh trong tuyến tụy. Điều này khiến cơ thể người bệnh có ít hoặc không có insulin. Lúc này, lượng đường thay vì chuyển đến các tế bào lại tích lũy trong máu, gây ra bệnh đái tháo đường.

Bệnh tiểu đường tuýp 1 được cho là do tính nhạy cảm di truyền và các yếu tố môi trường gây ra, mặc dù các yếu tố chính xác gây bệnh vẫn chưa rõ.

nguyen-nhan-gay-benh-dai-thao-duong
Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường

– Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường tuýp 2 và tiền đái tháo đường:

Ở những người bị tiền đái tháo đường và đái tháo đường tuýp 2, các tế bào trở nên đề kháng với hoạt động của insulin và tuyến tụy không thể tạo đủ insulin để vượt qua sự đề kháng này. Lúc này, đường sẽ không thể đến các tế bào trong cơ thể mà tích tụ trong máu.

Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa rõ, mặc dù nhiều nhà khoa học tin rằng yếu tố di truyền và môi trường đóng một vai trò trong việc gây ra bệnh đái tháo đường tuýp 2. Thừa cân có liên hệ chặt chẽ với sự xuất hiện của bệnh đái tháo đường tuýp 2, nhưng không phải ai mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2 đều thừa cân.

– Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường thai kỳ:

Trong thời kỳ mang thai, nhau thai tạo ra kích thích tố để duy trì thai kỳ của bạn. Những kích thích tố này làm cho các tế bào có khả năng kháng insulin tốt hơn.

Thông thường, tuyến tụy đáp ứng bằng cách sản xuất đủ insulin để vượt qua sức đề kháng này. Tuy nhiên, đôi khi tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin. Khi điều này xảy ra sẽ dẫn đến lưỡng đường vẩn chuyển vào các tế bào giảm và lượng tích tụ trong máu tăng, dẫn đến tiểu đường thai kỳ.

Các biểu hiện nhận biết bệnh đái tháo đường

Đái tháo đường là một căn bệnh cực kỳ nguy hiểm nhưng nếu chúng ta kịp thời phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp làm giảm nguy cơ biến chứng. Dưới đây là các biểu hiện nhận biết bệnh đái tháo đường được các chuyên gia đưa ra giúp người bệnh kịp thời phát hiện và ứng phó:

– Khát nước: Dấu hiệu đầu tiên để nhận biết bệnh đái tháo đường chính là tình trạng khát nước liên tục so với bình thường. Tuy nhiên dấu hiệu này cũng chưa thật sự rõ ràng vì đôi lúc cơ thể chúng ta sẽ bị mất nước nên cần nước là điều hiển nhiên, do đó bạn cần kết hợp thêm một số dấu hiệu nữa rồi mới kết luận được.

– Đi tiểu liên tục: Đây là biểu hiện thường gặp của những người bị thận, tuy nhiên nếu việc đi tiểu nhiều lần cùng với một lượng lượng nước tiểu nhiều hơn bất thường so với những ngày khác thì có thể là biểu hiển của đái tháo đường. Cụ thể hơn ở trường hợp này là tiểu đường tuýp 2.

bieu-hien-cua-benh-tieu-duong
Biểu hiện bệnh tiểu đường

– Sụt giảm cân nặng: Với những người khi bị bệnh đái tháo đường thì chất béo sẽ là nguồn năng lượng chính cho cơ thể và thay thế hàm lượng glucose có trong máu. Điều này sẽ khiến cân nặng của cơ thể người bệnh bị sụt giảm nghiêm trọng. Đây chính là biểu hiện quan trọng và thường gặp nhất ở những bệnh nhân bị tiểu đường.

– Vết thương rất khó lành: Một triệu chứng tiếp theo mà chúng ta có thể phát hiện bệnh đái tháo đường chính là khả năng lâu lành khi cơ thể người bệnh bị những vết thương. Nguyên nhân chính là do khi bị bệnh đái tháo đường thì hệ thống miễn dịch trong cơ thể sẽ bị tổn thương nặng, khiến cho máu khó lưu thông, điều này khiến cho các vết thương ngoài da rất lâu lành.

– Giảm tầm nhìn: Những bệnh nhân bị đái tháo đường thường gặp phải các vấn đề ở mắt mắt bị mờ, tầm nhìn bị giảm đi và nhìn các vật thể không còn sắc nét như trước nữa.

– Viêm nướu: Do hệ thống miễn dịch bị suy yếu khi bị đái tháo đường nên cơ thể của người bệnh khó chống lại sự tác động của các vi khuẩn. Không chỉ các vết thương ngoài da mà nướu cũng bị ảnh hưởng và dẫn đến tình trạng bị viêm.

– Xuất hiện vết thâm trên da: Khi bị đái tháo đường, làn da người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, biểu hiện cụ thể chính là xuất hiện các vết thâm nám, nếp nhăn ở một số vùng của làn da. Trong đó, các vùng như đầu gối, khớp gối hay khủy tay là những khu vực xuất hiện nhiều vết nhăn nhất.

– Cơ thể thường xuyên ê mỏi: Bệnh đái tháo đường sẽ làm hạn chế sự lưu thông của hàm lượng glucose có trong máu, khiến cho glucose không thể chuyển hóa thành năng lượng đi nuôi cơ thể. Điều này sẽ dẫn đến hiện tượng cơ thể bị ê mỏi, lơ là và làm việc kém hiệu quả.

Biến chứng nguy hiểm do bệnh đái tháo đường gây ra

Đái tháo đường là căn bệnh nguy hiểm, bởi ngay tại thời điểm được chẩn đoán, người bị đái tháo đường đã mắc phải các biến chứng, mức độ biến chứng đái tháo đường nặng dần theo thời gian mắc bệnh. Nếu không được điều trị đúng cách và hiệu quả, những biến chứng này có thể làm người bệnh tàn phế, thậm chí là tử vong.

Những biến chứng nguy hiểm thường gặp do bệnh lý đái tháo đường gây ra gồm:

+ Biến chứng cấp tính:

– Đường huyết tăng cao: Tình trạng này sẽ có thể gây hôn mê nhiễm cetone hay hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu. Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong.

– Hạ đường huyết: Đây cũng là là biến chứng cấp tính thường gặp do quá liều thuốc, đặc biệt là quá liều insulin gây ra. Ngoài ra, nó cũng có thể bắt nguồn từ việc bệnh nhân nhịn đói, kiêng khem quá mức hay do uống nhiều rượu. Nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn tới hôn mê và tử vong.

+ Biến chứng mạn tính:

– Biến chứng tim mạch: Đái tháo đường làm tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tai biến mạch máu não và bệnh mạch máu ngoại biên dẫn đến phải cắt cụt chi.

– Biến chứng thận: Đây là loại biến chứng mạn tính thường gặp nhất khi bị đái tháo đường. Nó sẽ gây bệnh thận giai đoạn cuối, suy thận cực kỳ nguy hiểm. Để điều trị, người bệnh cần phải chạy thận nhân tạo hay thẩm phân phúc mạc để duy trì cuộc sống.

– Biến chứng mắt: Bệnh lý võng mạc do đái tháo đường gây ra là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, giảm thị lực.

– Biến chứng bàn chân: Đái tháo đường có thể làm tổn thương thần kinh ngoại biên và làm mất cảm giác ở chân, hay bị cảm, tê bì, đau nhức. Biến chứng này có thể khiến bàn chân bị biến dạng, tăng áp lực dẫn đến chai chân, lâu ngày sẽ loét, nếu kèm theo nhiễm trùng sẽ dẫn tới nguy cơ cắt cụt.

– Gây rối loạn cương dương ở nam giới: Những bệnh nhân nam bị đái tháo đường, đặc biệt là người không kiểm soát tốt đường huyết dễ gặp phải tình trạng rối loạn cương dương. Theo thống kê, độ tuổi khởi phát rối loạn cương dương ở bệnh nhân nam bị đái tháo đường thường sớm hơn 10 – 15 năm so với người bình thường.

bien-chung-cua-benh-dai-thao-duong
Biến chứng đái tháo đường

+ Biến chứng thai kỳ:

Hầu hết phụ nữ bị đái tháo đường thai kỳ đều sinh con khỏe mạnh. Tuy nhiên, lượng đường trong máu không được điều trị hoặc không kiểm soát được có thể gây ra vấn đề cho cả mẹ và trẻ.

– Đối với trẻ: Thai nhi phát triển hơn so với tuổi, lượng đường trong máu thấp, nguy cơ cao mắc bệnh béo phì và tiểu đường tuýp 2 khi lớn lên. Bệnh tiểu đường thai kỳ không được điều trị có thể dẫn đến trẻ tử vong ngay trước hoặc sau khi sinh.

– Đối với người mẹ: Bệnh đái tháo đường trong thai kỳ có thể gây tiền sản giật cho người mẹ, nó có thể dẫ đến biến chứng nghiêm trọng hoặc thậm chí đe dọa tính mạng cho cả mẹ và con. Ngoài ra, nữ giới một khi đã mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ trong một lần mang thai thì sẽ có khả năng mắc bệnh tiểu đường ở lần mang thai tiếp theo.

Mời các bạn tham khảo thêm:

Làm thế nào để kiểm soát đái tháo đường hiệu quả?

Hiện nay bệnh đái tháo đường vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm, tuy nhiên người bệnh cũng không cần phải quá lo lắng vì căn bệnh này vẫn có thể kiểm soát nếu như các bạn phát hiện và chữa trị bệnh sớm. Tốt nhất, bản thân mỗi chúng ta nên duy trì thói quen thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các bất thường trong cơ thể. Một khi nhận biết cơ thể có các biểu hiện của bệnh đái tháo đường thì hãy đến ngay cơ sở y tế để tìm phương án điều trị phù hợp.

Đối với đái tháo đường tuýp 1 và tuýp 2, người bệnh nên chú ý xây dựng một chế độ ăn uống đặc biệt để kiểm soát lượng đường trong máu. Bên cạnh đó, hãy thường xuyên sử dụng dụng cụ đo đường huyết tại nhà để kiểm tra lượng đường trong máu và cẩn trọng với các dấu hiệu cho thấy mức độ đường trong máu quá thấp hoặc quá cao. Tùy vào từng trường hợp bác sĩ sẽ chỉ định tiêm insulin, người bệnh có thể tự tiêm ở nhà theo hướng dẫn của bác sĩ vào mỗi ngày.

Ngoài ra, người bị đái tháo đường cũng nên thực hiện các bài tập thể dục để giúp kiểm soát lượng đường trong máu và thường xuyên kiểm tra bàn chân và mắt để ngăn ngừa các biến chứng của bệnh tiểu đường.

Bệnh đái tháo đường không khó để chẩn đoán nhưng việc điều trị bệnh lại hết sức khó khăn. Ước tính chỉ khoảng 30% bệnh nhân đái tháo đường đạt được mục tiêu điều trị và kiểm soát tốt đường huyết. Việc điều trị bệnh thường khó khăn vì hơn 50% khả năng chữa bệnh thành công phụ thuộc vào chế độ ăn của bệnh nhân. Mắc bệnh đái tháo đường đồng nghĩa với việc người bệnh phải ăn uống ít bột đường suốt đời. Chế độ ăn này khác nhau tùy theo thể trạng của từng bệnh nhân và cần được bác sĩ tư vấn. Do đó, tuy có nhiều thuốc chữa đái tháo đường nhưng bí quyết kiểm soát bệnh thành công và ngăn ngừa biến chứng hoàn toàn phụ thuộc vào sự hiểu biết và tuân thủ điều trị của chính người bệnh.